top of page

Rewolucja w podatku od nieruchomości – co dalej z budowlą?

W ostatnich tygodniach Trybunał Konstytucyjny przyjrzał się bliżej definicji określającej przedmiot opodatkowania w podatku od nieruchomości i orzekł jednoznacznie – definicja budowli zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 2 Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej jako: „u.p.o.l.”) jest niezgodna z Konstytucją. Jakie skutki powyższe orzeczenie będzie miało w praktyce?


SLIM VAT 3 wchodzi w życie – podsumowanie zmian

Dotychczasowe wątpliwości

Definicja budowli na przestrzeni lat przysparzała zarówno podatnikom, jak i organom podatkowym niemałych wątpliwości. Przede wszystkim przepisy u.p.o.l. odsyłają w tym zakresie do regulacji prawa budowlanego, a te okazują się niewystarczająco jasne określając budowlę jako obiekt budowlany, który nie jest budynkiem. Wydawać by się mogło, że taki sposób zdefiniowania jest jasny, ponieważ sam budynek został szczegółowo określony w ustawie Prawo budowlane jako „obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundament oraz dach”. W praktyce jednak, ze względu na różnicę w konsekwencjach podatkowych, dochodziło do wielu sporów na tym polu. Budowle opodatkowane są od swojej wartości, natomiast budynki od powierzchni, co stało się kwestią szczególnie istotną w przypadku obiektów o małej powierzchni, ale dużej wartości, jak np. silosy czy stacje transformatorowe.



Wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Do tej pory Trybunał Konstytucyjny już dwukrotnie przyglądał się definicji budowli i wskazywał na konieczność dokonania zmian wspomnianych regulacji. Jednak o niekonstytucyjności tych przepisów Trybunał orzekł dopiero za trzecim razem – w wyroku z 4 lipca 2023 r.

W ostatnim z wyroków TK opowiedział się za wymogiem określoności prawa, a więc takiego konstruowania przepisów, aby były one precyzyjne i jasne. Wymóg ten jest szczególnie ważny w przypadku prawa podatkowego, ponieważ elementy konstrukcji prawnej podatku, w tym m.in. przedmiot opodatkowania, muszą wynikać z ustawy i pozwalać podatnikowi na jednoznaczne stwierdzenie, czy jest objęty danym podatkiem.


Jak wskazał Trybunał ustawodawca zdefiniował przedmiot opodatkowania w ustawie niepodatkowej, co jest sytuacją niedopuszczalną. Ponadto, zastosowane w obecnej definicji budowli odesłanie do „przepisów prawa budowlanego” sugeruje, potencjalną możliwość określenia przedmiotu opodatkowania nie tylko w akcie prawnym będącym ustawą, ale też np. w rozporządzeniu. Natomiast podatnik musi być w stanie określić, czy podlega obowiązkowi podatkowemu wyłącznie na podstawie przepisów ustawy podatkowej. Tym samym, definicja budowli zawarta w u.p.o.l. została uznana za niekonstytucyjną, a z analogicznych powodów zasygnalizowano również konieczność zmiany w zakresie definicji budynku.



Konsekwencje

Utrata mocy niekonstytucyjnego przepisu została odroczona przez Trybunał o 18 miesięcy – w tym okresie obowiązująca definicja nadal powinna być stosowana, o ile ustawodawca nie zdecyduje się na jej wcześniejszą zmianę. Można jednak przypuszczać, że w pisemnym uzasadnieniu do wyroku zostanie podkreślona konieczność przyjmowania przez organy podatkowe interpretacji zgodnej z wydanym wyrokiem.


Co warto podkreślić, przepisy Ordynacji podatkowej przyznają podatnikowi prawo do złożenie wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, które zakończyło się decyzją ostateczną, jeśli została ona wydana na podstawie przepisu, o którego niekonstytucyjności orzekł TK. Tym samym, podatnicy, którzy otrzymali decyzje w zakresie kwalifikacji ich nieruchomości jako budowli będą mieć szansę na ich podważenie – a potencjalnie także odzyskanie zapłaconego podatku. Termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania to 30 dni od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału, które miało miejsce 10 lipca 2023 r.


 
Na ten moment nie jest jeszcze znana nowa definicja budowli, warto jednak śledzić propozycje ustawodawcy, który ma 18 miesięcy na opracowanie i wdrożenie tych zmian.

Comments


bottom of page